Acid Formic – HCOOH

1. Axit formic là gì?

Axit formic là axit cacboxylic đơn giản nhất. Công thức hóa học là HCOOH hoặc CH2O2

2. Tính chất vật lý

Công thức phân tử: HCOOH

Khối lượng mol: 46,0254 g/mol

Ngoại quan: Dung dịch không màu, dễ bốc khói

Khối lượng riêng: 1,22 g/cm³  

Điểm 100,8 ^oC

3. Tính chất hóa học

Axit formic là axit yếu. Tuy nhiên nó mạnh nhất trong dãy đồng đẳng của axit cacbonxylic no, đơn chức, mạch hở và mạnh hơn axit cacbonic :(H₂CO₃) do hiệu ứng dồn mật độ electron trong nhóm -COOH. Cụ thể:

Dung dịch HCOOH làm quỳ tím chuyển màu đỏ nhạt.

Tác dụng với kim loại mạnh:

2Na + 2HCOOH → 2HCOONa + H₂

Tác dụng với oxit base:

CuO + 2HCOOH → (HCOO)₂Cu + H₂O

Tác dụng với base

NaOH + HCOOH → HCOONa + H₂O

Tác dụng với muối của axit yếu hơn:

NaHCO₃ + HCOOH → HCOONa + CO₂ + H₂O

HCOOH + CH₃OH → HCOOCH₃ + H₂O.

Phản ứng này là phản ứng thuận nghịch được xúc tác nhờ axit sunfuric đặc và nhiệt độ.

Phản ứng tráng gương

HCOOH + 2Ag(NH₃)₂OH → (NH₄)₂CO₃ + 2Ag↓ + 2NH₃↑ + H₂O

4. Ứng dụng quan trọng

Dùng trong công nghiệp ngành dệt nhuộm, cao su, thuốc diệt côn trùng, tổng hợp hoá học…

Axit formic là một acid hữu cơ hiệu quả và thân thiện với môi trường cho nhiều ứng dụng:

Trong chế biến da, axit được sử dụng trong thuộc da, nhuộm, và cũng là một tác nhân trung hòa và điều chỉnh độ pH trong nhiều bước xử lý dệt may.

Trong sản xuất đậu nành (đã epoxy hóa dầu đậu) acid formic được sử dụng kết hợp với hydrogen peroxide như tác nhân oxy hóa.

Axit formic là một dung dịch khử cặn mạnh mẽ cũng như một chất diệt khuẩn.

Nó cũng được sử dụng để điều chỉnh giá trị pH trong khử lưu huỳnh khí thải.

Trong các ứng dụng trong lĩnh vực dầu mỏ nó giúp hòa tan canxi cacbonat.

Sản xuất Kali format, một muối của axit formic, cũng được sử dụng trong ngành công nghiệp mỏ. Hơn nữa, kali formate thân thiện với môi trường và đồng thời là một chất làm tan băng có hiệu quả cao.

5. Điều chế

Một số lượng đáng kể axít fomic được sản xuất như là một sản phẩm phụ của quá trình sản xuất các hóa chất khác, đặc biệt là axit axetic. Quá trình sản xuất này không đủ để đáp ứng yêu cầu hiện nay đối với axít fomic, và một số lượng axít này phải được sản xuất cho mục đích riêng.